W latach 1979-1985 przez Wielką Brytanię przetoczyła się fala zespołów, z których duża część odcisnęła swoje piętno na historii heavy metalu. Korzystając z dorobku punku, bluesa, glamrocka, a przede wszystkich brzmień, których dopracowały się Black Sabbath, Led Zeppelin, Deep Purple, Budgie, Uriah Heep, Nazareth, Motörhead i Judas Priest, grupy te stworzyły nowe oblicze muzyki ostrzejszej. Głównymi cechami Nowej Fali okazały się w większości: dobry wokalista o charakterystycznym i zwykle melodyjnym głosie, dwie "pojedynkujące się ze sobą" gitary i potężna sekcja rytmiczna. To bogactwo moźliwości brzmienia i wypełnienia luki po rewolucji punkowej, często kończyło się graniem po garażach i wydaniem jednego czy dwóch singli. Zbyt wiele wytwórni sparzyło sobie palce w czasie eksplozji punku i podchodziło do każdego nowego talentu ze zdwojoną ostrożnością. W rezultacie wiele znakomitych grup nigdy nie zostało uwiecznionych na płytach długogrających. Nowa Fala Brytyjskiego Heavy Metalu miała jednak wkrótce spełnić rolę katalizatora przemian w metalu w USA, Szwecji, Niemczech, Holandii, Belgii i Japonii.
NWOBHM nie był gatunkiem ani nurtem muzycznym, ale zjawiskiem zaistniałym w określonym czasie i miejscu. Ten okres skupiał tak różne nurty jak hard rock, heavy metal, speed metal, doom metal i nawet AOR - nie było mowy o jednej prosto definiowalnej muzycznej konwencji. Przecież Demon, Def Leppard i Venom nie miały z sobą nic wspólnego poza wspólnym krajem pochodzenia i tworzeniem w tym samym okresie. Dlatego też należy jeszcze raz pokreślić, że Nowa Fala nie była żadnym nurtem. Większość kapel wyrosła z tego co grała na początku, a NWOBHM zniknął równie niespodziewanie jak się pojawił. Moda na NWOBHM jaka zapanowała na początku XXI wieku wyciągnęła na światło dzienne mnóstwo rzeczy dobrych, nieraz znakomitych - ale często też kiepskich i zbytnio po latach przecenianych. Szkoda, że często były to amatorskie zapisy koncertów i garażowych nagrań zapisane na taśmach magnetofonowych. Najlepsi jak Iron Maiden czy Saxon łączyli w swej muzyce ciężki agresywny styl oparty na dwóch gitarach z łatwo wpadającymi w ucho frazami i refrenami. Od chwili swego powstania pieczołowicie rozwijały ten styl, włączając się w ten sposób w główny nurt sceny rockowej. Osiągnięcie tego nie wymagało jednak rezygnacji z artystycznej integralności ani komercyjnego kompromisu. Zwłaszcza Saxon pozostał wierny oryginalnemu nowofalowemu brzmieniu, pomimo wszelkich jego ograniczeń. Bardziej ekstremalny odłam Nowej Fali reprezentowały zespoły Venom, Blitzkrieg, Satan, Raven i Jaguar, grające szybciej niż konkurancja, a ich utwory przerywały często gwałtowne wybuchy gitar, podczas gdy teksty nawiązywały do świata okultyzmu. Choć sprzedawały one stosunkowo niewiele płyt (były oczywiście wyjątki), zespoły te wywarły istotny i daleko idący wpływ na rozwój heavy metalu, heavy/power, speedu i thrashu. Kolejny odłam Nowej Fali stanowiły zespoły typu Demon czy znacznie lżejszy brzmieniowo Magnum, które nie wahały się użyć instrumentów klawiszowych, poszerzając podstawowe brzmienie o nastrojowo-majestatyczne ornamentacje. Nowa Fala przyniosła też wzrost ilości żeńskich zespołów jak Girlschool, Rock Goddess czy Oral, uprawiających rozmaite krzyżówki pop/rock-metalowe, niezdolne jednak do konkurowania ze swymi męskimi odpowiednikami, choć starano się jak najmocniej pomniejszyć znaczenie czynnika płci, co pomogło im zdobyć szacunek i wiarygodność.
Większość grup, aby wybić się przybierała nazwy charakterystyczne lub dziwaczne (Ethel The Frog, Handsome Beasts, Iron Maiden, Tokyo Blade), nieraz agresywne (Bitches Sin, Grim Reaper, Tank, Venom), związane ze światem zwierzęcym (Buffalo, Jaguar, Kraken, Praying Mantis, Raven, Tygers Of Pan Tang, Badger, Bollweevil), okultystycznym (Angel Witch, Demon, Demon Pact, Incubus, Pagan Altar, Ritual, Satan, Satanic Rites, Witchfynde) lub wydarzeniami/postaciami/miejscami historycznymi (Blitzkrieg, Genghis Khan, Holocaust, Marquis De Sade, Sparta, Tobruk, Tora Tora, Spartan Warrior, Witchfinder General, Bastille).

Wybranym udało się podpisać kontrakt z dużą wytwórnią i osiągnąć światowy sukces. Do tzw. Wielkiej Czwórki należały z pewnością Def Leppard, Iron Maiden, Saxon i Venom.
Drugą grupę Nowej Fali stanowiły zespoły, których nazw wstyd dziś nie znać: Angel Witch, Blitzkrieg, Cloven Hoof, Demon, Grim Reaper, Girlschool, Holocaust, Jaguar, Praying Mantis, Raven, Samson, Satan, Savage, Tank, Tokyo Blade, Tygers Of Pan Tang, Witchfinder General oraz Witchfynde. Wszystkie one wydały co najmniej dwie płyty i były w miarę znane w całej Europie, a nawet za Oceanem.

Trzecią grupę Nowej Fali stanowiły zespoły, które wydały co najmniej jeden album długogrający, który odniósł choćby pewien rozgłos: Atomkraft, Avenger, Battleaxe, Bitches Sin, Chariot, Chateaux, Desolation Angels, Elixir, Fastway, Fist, Gaskin, Legend, Maineeaxe, Nightwing, Pagan Altar, Quartz, Rage, Rock Goddess, Sapphire, Saracen, Spartan Warrior, Spider, Tysondog, Vardis, Warfare, Waysted i Wildfire.

Były też zespoły, które nagrały płytę lub dwie, ale nie osiągnęły nawet namiastki sławy jak 100% Proof, A II Z, After Dark, Alkatrazz, Blackmayne, Black Rose, Blade Runner, Blind Fury, Bronz, Chasar, Chevy, Chinatown, Chinawite, Clientelle, Crys, Dark Heart, Dealer, Dedringer, Denigh, Explorer, Ezy Meat, Hammer, Handsome Beasts, Heritage, Holland, Incubus, Karrier, Limelight, Marseille, Millennium, More, Omega, Persian Risk, Phasslayne, Ritual, Samurai, Sledgehammer, Seducer, Split Beaver, Stampede, Starfighters, Syar, Touched, Tröjan, Tytan, Voltz, Warriör, White Spirit czy Wolf.

Inne grupy nie miały tyle szczęścia, wielokrotnie kończyło się na EP-ce, singlu czy demówce w latach panowania NWOBHM. Niewielu bowiem pamięta dziś: After Hours, Alec Johnson Band, Alverna Gunn, Anthem, Apocalypse, Aragorn, ARC, Argon, Argus, Arizona, Aurora, Avalanche, Axis, Badge, Badger, Baseline, Bashful Alley, Bastille, Beg To Differ, Big Daisy, Black Axe, Black Dog, Black Widow, Bleak House, Blinder, Bollweevil, Boulevard, Buffalo, Burner, Camargue, Centurion, Chainsaw, Chaser, China Doll, Crucifixion, Cynic, Damacles, Damascus, Dawn Trader, Deep Machine, Demon Pact, Destroya, Destroyer, Dick Smith Band, Die Laughing, Dragonfly, Dragster, Energy, Firebird, Fireclown, Forger, Founded, Geddes Axe, Genghis Khan, Glasgow, Guilt Edge, Harrier, Hell, Hollow Ground, Horsepower, Jameson Raid, Jeddah, J.J's Powerhouse, Jodey, Juno's Claw, Kraken, Lautrec, Le Griffe, Lone Wolf, Marquis De Sade, Marz, Megaton, Mendes Prey, Metal Mirror, Mithrandir, Moby Dick, Mythra, Night Games, Nightime Flyer, Night Vision, Omen Searcher, Oral, Original Sin, Overdrive, Pali Gap, Paradyne, Paralex, Phyne Thanquz, Prowler, Raw Deal, Reincarnate, Requiem, Rhabstallion, Ricochet, Sabre, Sanctus, Sapphire (2), Scarab, Seventh Son, Shaddowfax, Shadowfax, Slayer, Smokin' Roadie, Snakebite, Soldier, Sparta, Speed, Spider, Steel, Stormtrooper, Streetfighter, Supreme Warrior, Sweet Savage, Thin End Of The Wedge, Titan, Tora Tora, Tracer, Traitor's Gate, Trespass, Triarchy, Trident, Turbo, Tyrant, VHF, Virtue, Voyager UK, Warrior, Weapon, White Heat, White Lightning, Wolfbane, Xero, Y Diawled, Young Blood czy Zorro.

Wiele innych grup korzystało z rozmaitych spuścizn NWOBHM. Można by wymienić choćby: Amethyst, April 16th, Armoured Heart, Battlezone, Blackwych, Blood Money, Charger, Cloven Hoof, Cobra, Cry Wolf, Deep Switch, EF Band, Egypt, Excalibur, Exocet, Fast Kutz, Mad Dog, Marshall Law, Metal Virgins, Pariah, Randy, Rankelson, Rogue Male, Sacrilege, Satanic Rites, Sherwood, Snowaxe, Taliön, Tredegar, Tyga Myra, War Machine, Witch Cross czy Wolfsbane.

W okresie panowania Nowej Fali w Wielkiej Brytanii działały także zespoły, które wytwórnie sztucznie marketingowo podpięły pod NWOBHM typu: 7 Year Itch, Ace Lane, Amaziah, Amazon, Ash, Baby Tuckoo, Backlash, Blackout, Blazer Blazer, Brooklyn, Brunel, Buzzard, Cagey Bee, Catch 22, Chrome Molly, Cobra (Belfast), Cracked Mirror, Cryer, Dark Star, Deuce, Emerson, E.S.P., Ethel The Frog, Force 3, Full Moon, Gogmagog, Grand Prix, Heavy Pettin', Hellanbach, Hoggs, Horse London, Mama's Boys, Masai, Mayday, Moselle, The Nicky Moore Band, Red Alert, Rhiannon Tomos a'r Band, Runestaff, Shiva, Shogun, Silverwing, Sinner, Smart, Snowblind, Statetrooper, Stratus, Thunderstick, Tobruk, Trader, Trux, Tutch, Whitefire, Witches Brew czy Wrathchild.